Είπαμε πολλές φορές πως θέλουμε να κάνουμε την Κύπρο την Silicon Valley της Μεσογείου, πως θέλουμε να προσελκύσουμε εταιρίες τεχνολογίας και νεοφυούς επιχειρηματικότητας, πως θέλουμε να φέρουμε στην Κύπρο τους καλύτερους και σίγουρα να συγκρατήσουμε τα δικά μας μυαλά από το να μεταναστεύουν. Συνήθως όμως κάναμε τις λανθασμένες ερωτήσεις, και θέταμε λάθος προτεραιότητες. Αντί για παράδειγμα να απαντήσουμε στην ερώτηση πως θα έρθουν, με ποια κίνητρα θα τους προσελκύσουμε, θέταμε για δεκαετίες την ερώτηση που θα τους τοποθετήσουμε. Ακούμε για χρόνια για την δημιουργία του τεχνολογικού πάρκου, επικεντρωθήκαμε στην περιοχή που θα το κτίσουμε και η πραγματικότητα είναι πως μέχρι σήμερα, καταφέραμε να απαλλοτριώσουμε την περιοχή στον Πεντάσχοινο. Δεν υποτιμώ την αξία ενός τέτοιου πάρκου αλλά σίγουρα δεν θα έπρεπε να ήταν, για δεκαετίες η προτεραιότητά μας.

Το νομοσχέδιο που πέρασε αυτή την εβδομάδα από το Υπουργικό Συμβούλιο και έρχεται στη Βουλή για ψήφιση απαντά ακριβώς στα σωστά ερωτήματα, στο πως και στο γιατί μια καινοτόμα επιχείρηση να δραστηριοποιηθεί ή και να μεταφέρει τις εργασίες στην Κύπρο. Οι φορολογικές ελαφρύνσεις είναι ένα από τα σημαντικά κριτήρια που βλέπουν εταιρίες τέτοιες για να αποφασίσουν που θα εδρεύσουν. Η αλλαγή επίσης στον ορισμό του τι είναι καινοτόμα επιχείρηση, ανοίγει το εύρος των δυνατοτήτων και των δραστηριοτήτων αυτών των επιχειρήσεων. Ξεφεύγει από τα αυστηρά πλαίσια της τεχνολογίας και καλύπτει περισσότερους τομείς. Αλίμονο, αν συνεχίζαμε να ταυτίζουμε επισήμως και νομοτελειακά την καινοτομία με την τεχνολογία.

Επανεκκίνηση στην νοοτροπία μας χρειαζόμαστε. Όλα τα άλλα γίνονται και όλα τα προσκόμματα ξεπερνούνται. Φτάνει να το αποφασίσουμε, να το θελήσουμε

Ο δρόμος προς την ανάπτυξη δεν είναι εύκολος. Χρειάζεται να θέσουμε τα σωστά ερωτήματα και τις προτεραιότητες που θα οδηγήσουν εκεί. Να σχεδιάσουμε σε πρόγραμμα με χρονοδιάγραμμα, να το προχωρήσουμε με στρατηγική, συμφωνώντας εκ των προτέρων ποιος είναι ο στόχος. Το μοντέλο της καινοτομίας μπορούμε να το προχωρήσουμε και να εμβαθύνουμε. Κίνητρα προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας, και καταχώρησης των πατεντών θα ενισχύσει περαιτέρω την προσπάθεια για προσέλκυση ξένων επιχειρήσεων καινοτομίας, κτυπώντας την ίδια ώρα και την γάγγραινα της ανεργίας. Αν η λογική της ανάπτυξης δεν επεκταθεί πέραν από τα έργα υποδομής και η αύξηση της απασχόλησης δεν διασυνδεθεί με τομείς πέραν των παραδοσιακών και ιδιαίτερα της οικοδομικής και τουριστικής βιομηχανίας είμαστε καταδικασμένοι. Όσοι δρόμοι και αν ανακοινωθούν πως θα γίνουν και όσοι τουρίστες θα καταφθάσουν ελέω των πολέμων και των αναταραχών στην περιοχή θα είναι λύσεις περιορισμένες σε εύρος και σε χρόνο.

Τα σωστά ερωτήματα χρειάζεται να γίνουν και για την αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς. Γιατί όσο μας ταλαιπωρούν τα βαρίδια αυτά, η ανάπτυξη θα κάνει άκυρες εκκινήσεις και θα την στέλνουμε πίσω στην γραμμή. Η μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα δεν σηκώνει αναβολή. Να βρούμε τους τρόπους να ξεπεράσουμε τα αντισυνταγματικά κολλήματα, και να προχωρήσουμε. Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, η εφαρμογή της ηλεκτρονικής υπογραφής, θα κτυπήσει ταυτόχρονα και την διαφθορά και την γραφειοκρατία. Το 65% των CEOs στην Κύπρο θεωρούν ότι η δωροδοκία και η διαφθορά είναι η μεγαλύτερη επιχειρηματική απειλή. Μόνο με αύξηση της διαφάνειας θα μειώσουμε αυτή την απειλή. Και ο τρόπος είναι να ψηφιοποιηθούμε. Να έχουμε να κάνουμε με απροσπέλαστα πρωτόκολλα που θα λήξουν το πάρτι του κουμπαράτου στον τόπο μας.

Επανεκκίνηση στην νοοτροπία μας χρειαζόμαστε. Όλα τα άλλα γίνονται και όλα τα προσκόμματα ξεπερνούνται. Φτάνει να το αποφασίσουμε, να το θελήσουμε. Να θέσουμε τα σωστά ερωτήματα, με σωστές προτεραιότητες, στο σωστό χρόνο. Όλα τα άλλα, είναι περιττά.