Έχω κουραστεί να ακούω για νέους που ήρθαν πίσω από τις σπουδές και δεν κατάφεραν να βρουν δουλειά, για τους φίλους που μεταναστεύουν εκτός Κύπρου μετά από χρόνια που εξαντλήθηκαν να ψάχνουν. Το πρόβλημα καλύπτεται σήμερα κάτω από το χαλί της οικονομικής κρίσης, αλλά κατά τη γνώμη μου είναι σαφώς βαθύτερο και έχει να κάνει με τις δομές της οικονομίας και την έλλειψη ευελιξίας στην εκπαίδευση και απασχόληση των νέων.

Αν πείσουμε εταιρίες παγκόσμιου βεληνεκούς να εγκατασταθούν στην Κύπρο, η συγκράτηση και η απασχόληση των νέων καταρτισμένων επιστημόνων θα είναι μόνο ένα από τα πολλαπλά οφέλη

Πρώτα πρώτα, το εργασιακό περιβάλλον της Κύπρου δεν θα είναι ποτέ ξανά ίδιο. Ακόμα και όταν περάσουν τα χρόνια της κρίσης, και θα μπούμε στην ανάπτυξη, οι «καλές δουλειές» θα είναι εντελώς διαφορετικές από αυτές που ήταν στα προ κρίσης χρόνια. Από τη μία, οι πτυχιούχοι των τελευταίων δύο δεκαετιών θα δυσκολεύονται να απασχοληθούν σε συναφή με το αντικείμενο τους πεδία και από την άλλη θα ευνοούνται όσοι έχουν τη διάθεση και τη δυνατότητα για συνεχή εμπλουτισμό των γνώσεων και των δεξιοτήτων τους.

Σε αυτό το συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η χάραξη στρατηγικής από την κυπριακή πολιτεία είναι επιτακτικότερη από ποτέ. Αν θέλουμε να βλέπουμε ολοένα και λιγότερους άνεργους νέους επιστήμονες που ψάχνουν για μια δουλειά εντελώς άσχετη με τις σπουδές τους και αν θέλουμε να συγκρατήσουμε τα καλύτερα μας μυαλά εντός, χρειάζονται τολμηρές αποφάσεις. Στο επίπεδο της καθοδήγησης των μαθητών, χρειάζεται σωστός και συνολικός επαγγελματικός προσανατολισμός που θα είναι συνδεδεμένος με την αγορά εργασίας με προβλέψεις για τις ανάγκες μετά από δέκα και δεκαπέντε χρόνια. Να λέμε στα παιδιά πως προφανώς είναι δικαίωμα η ελεύθερη επιλογή κλάδου σπουδών, και πως μπορεί κάποιος να επιλέξει να σπουδάσει φιλόλογος για παράδειγμα, αλλά θα πρέπει να ξέρει πως οι ευκαιρίες εργοδότησής του στο κλάδο αυτό είναι περιορισμένες.

Η επανεξέταση του αριθμού των θέσεων που προσφέρονται στο πανεπιστήμιο Κύπρου αλλά και στα πανεπιστήμια της Ελλάδας σε κορεσμένους κλάδους είναι ένα άμεσο μέτρο που θα μειώσει σε ένα βαθμό το φαινόμενο αυτό. Είναι καλύτερα να πεις σήμερα πως θα έχεις διακόσιες για παράδειγμα λιγότερες θέσεις στα πανεπιστήμια παρά να λες ύστερα από πέντε χρόνια πως έχεις ακόμα διακόσιους άνεργους νέους επιστήμονες που μάλλον δεν θα δουλέψουν ποτέ στο αντικείμενό τους.

Ένας άλλος στόχος, που πιστεύω πως είναι εφικτός, είναι η προσέλκυση εταιρειών στην Κύπρο που θα δώσουν θέσεις εργασίας. Όχι μόνο ως νομική και οικονομική έδρα, αλλά και ως φυσική τους έδρα. Είμαι σίγουρος, πως στο αρχείο του Εφόρου Εταιρειών υπάρχουν δεκάδες αν όχι εκατοντάδες εταιρείες που είναι εγγεγραμμένες στην Κύπρο, με τεράστιο προσωπικό, τζίρους εκατομμυρίων και εργασίες που μπορούν να γίνουν σε όποια γωνιά του πλανήτη. Αν καταστήσουμε ως στρατηγική, ακόμα και με μονοδιάστατο στόχο την μείωση της ανεργίας, την προσέλκυση εταιριών για να μεταφέρουν είτε μέρος είτε την ολότητα των εργασιών τους στην Κύπρο τα οφέλη θα είναι πολλαπλάσια και πολυδιάστατα. Διερωτηθήκαμε ποτέ, τι θα ήθελε η Google για παράδειγμα, για να μεταφέρει εργασίες στην Κύπρο; Ασχοληθήκαμε ποτέ με τους λόγους που η Amdocs, εταιρία τεχνολογίας με εκατοντάδες υπαλλήλους στη Λεμεσό, έφυγε από την Κύπρο;

Αν πείσουμε εταιρείες παγκόσμιου βεληνεκούς να εγκατασταθούν στην Κύπρο, η συγκράτηση και η απασχόληση των νέων καταρτισμένων επιστημόνων θα είναι μόνο ένα από τα πολλαπλά οφέλη. Έχουμε όλες τις συνθήκες ευνοϊκές για να μετατρέψουμε την Κύπρο σε ένα τεράστιο εργαστήρι τεχνολογίας και όχι μόνο. Χρειάζεται σωστή ψηλάφηση των αναγκών των εταιρειών αυτών, άμεση και αποτελεσματική καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και ευελιξία, ακόμα και παρεκκλίσεις στην κάθοδο του υφιστάμενου προσωπικού τους από τρίτες χώρες.

Το μέλλον του τόπου μας είναι οι άνθρωποί του. Αν δεν καταφέρουμε να συγκρατήσουμε τους καλύτερους, είμαστε καταδικασμένοι. Αν δεν καταφέρουμε να δώσουμε εργασιακή ευτυχία σε όσους παραμείνουν είμαστε δύο φορές καταδικασμένοι. Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε με νέους ανθρώπους που δεν θα νιώθουν άνετα με τις δουλειές τους, είτε επειδή υποαμείβονται είτε επειδή υποαπασχολούνται. Η ανάπτυξη εκτός από καταρτισμένους χρειάζεται και ψυχωμένους. Και ψυχωμένοι γινόμαστε όταν ξέρουμε πού θέλουμε να φτάσουμε.